Opinie | De val van het kabinet is goed nieuws voor de vastgoedmarkt

Begin juni viel het kabinet, na nog geen jaar aan de macht te zijn geweest. Op het eerste gezicht slecht nieuws voor de vastgoedsector: zonder regering geen nieuw beleid. Toch ziet Sander Heidinga (Directeur Taxaties en vennoot bij KRK) er ook iets positiefs in. “Het afgelopen jaar zorgde het kabinet vooral voor onzekerheid. Er kwam weinig concreet beleid, wat het lastig maakte om plannen te maken. Nu weten we tenminste waar we aan toe zijn: de stilstand zorgt voor rust en stabiliteit.”

Gebrek aan ruimte blijft het grootste knelpunt

De ruimte om te bouwen en te groeien wordt steeds schaarser. De meeste aandacht ging het afgelopen jaar naar woningbouw, maar ook daar bleef een echte doorbraak uit. Er waren veel beloftes, maar weinig grotere concrete plannen. “De vastgoedmarkt heeft behoefte aan nieuwe impulsen,” zegt Heidinga. “Niet alleen voor woningen, maar ook voor bedrijfsruimte.”

De politiek zet vooral in op de transformatie van kantoren naar woningen. "Dat idee is rijp voor vernieuwing. De meest interessante locaties zijn al benut of vervangen door nieuwbouw. Wat vooral is overgebleven, zijn minder geschikte plekken om te wonen. Denk aan bedrijventerreinen of snelweg-locaties. Ondanks veel goede initiatieven van ontwikkelaars om binnenstedelijk te bouwen, houdt de politiek vast aan het transformeren van kantoren naar woningen."

Woningbouw krijgt voorrang, ten koste van bedrijvigheid

De grote vraag naar woningen en de discussie over hoe we de ruimte in Nederland gebruiken, zorgt ervoor dat plekken die bedoeld waren voor bedrijven steeds vaker worden bestemd voor woningbouw.

Een goed voorbeeld is de Achtersluispolder in Zaandam. Minister Keijzer (Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) maakte onlangs bekend dat er extra geld komt om dit gebied te ontwikkelen tot woonwijk. Dat is opvallend, want het is nu nog een bedrijventerrein met kades en directe toegang tot het Noordzeekanaal.

"Ik snap dat Amsterdam en Zaandam naar elkaar toe groeien, maar ondertussen raken bedrijven steeds meer in de knel. De herontwikkeling duurt jaren, en voor ondernemers komt er nauwelijks iets voor terug. Geen ruimte, geen financiële compensatie."

"Het gevolg is dat er nóg minder ruimte overblijft voor bedrijven," aldus Heidinga. "En dat terwijl de vraag naar bedrijfsgrond ongekend hoog is. We zien nu al dat bedrijfspanden worden opgekocht puur vanwege de grond, om plaats te maken voor nieuwbouw, overigens vaak voor bedrijfsunits. Dat is het effect van structurele schaarste."

Bedrijventerreinen zitten aan hun grens

De druk op bestaande bedrijventerreinen neemt vanwege ruimtegebrek toe. Veel terreinen zijn inmiddels volgebouwd of uitverkocht. Nieuwe locaties ontwikkelen is lastig, en dan is er nog het stroomnet dat op veel plekken tegen zijn grenzen aanloopt. “Zonder ruimte én zonder stroomvoorziening kan er weinig. Daardoor zal de economische groei in sommige regio's achterblijven.”

Twee concrete maatregelen

Ondanks de politieke impasse zijn er volgens Heidinga twee maatregelen die direct verschil kunnen maken:

1. Versnellingslocaties voor bedrijven
“Wijs gebieden aan waar sneller gebouwd mag worden, net als bij woningbouw. Neem de strook tussen Beverwijk en Zaanstad. Daar is volop ruimte. Niet geschikt voor woningen door vliegverkeer, maar perfect voor bedrijven. Toch gebeurt daar weinig. Grondspeculatie met kleine kavels helpt daar trouwens ook niet. Het opkopen van weilanden om de grond uit te geven in kleinere kavels, dat zou eigenlijk verboden moeten worden.”

2. Versneld oplossen van netcongestie
“Er wordt geïnvesteerd in het uitbreiden van het stroomnet. Ook zullen er steeds meer slimme technologische oplossingen komen. Maar het gaat nog lang duren. Politieke bereidheid om er nóg meer geld in te stoppen is er amper. Toch ligt hier een sleutel tot economische ruimte.”

Visie: Vastgoed blijft aantrekkelijk door schaarste

Ondanks de politieke stilstand blijft de druk op vastgoed groot. De vraag is hoog, de ruimte blijft beperkt. Zelfs als er straks een nieuw kabinet komt, is de kans klein dat de ruimteverdeling ingrijpend verandert. “Grond blijft schaars. En juist dat maakt vastgoed een interessante belegging.”

Ook fiscale maatregelen zullen impact hebben. Hogere belastingen op vermogen en vastgoed lijken onvermijdelijk, maar dat geldt ook voor spaargeld en aandelen. “Vastgoed blijft in die mix een stabiele keuze. Zeker op de lange termijn, waarin vastgoed historisch gezien zelfs beter presteert dan goud.”

Conclusie: de markt beweegt door, ook zonder politiek

De vastgoedmarkt blijft in beweging, met of zonder nieuw beleid uit Den Haag. De behoefte aan woningen én bedrijfsruimte blijft onverminderd groot. Ruimte wordt schaarser en de economie draait door. Juist in deze fase is het belangrijk om niet stil te zitten.

“Wachten op een nieuw kabinet heeft weinig zin,” zegt Heidinga. “Het zal nog wel langer duren voordat er écht nieuw beleid komt, waarvan het ook nog maar de vraag is wat er eigenlijk wel en niet mogelijk is. Wie nu overweegt te investeren, doet er goed aan een ervaren adviseur in te schakelen."